آشنایی با سیستم های رهایش دارو Drug Delivery

آشنایی با سیستم های رهایش دارو Drug Delivery

سیستم های رهایش دارویی در چند دهه گذشته بحث بسیار مهمی در بین غول های درمانی در سطح بین المللی بوده است. به گونه ای که همه ساله هزینه های تحقیقاتی درباره رهایش دارویی در کشورهای صنعتی و توسعه یافته همه ساله در حال افزایش است. حال این سوال مطرح می شود که نیاز به سیستم های رهایش دارویی یا همان Drug Delivery به چه منظور این قدر مورد توجه قرار گرفته شده است.

امیدواریم مطالب ارائه شده براتون مفید بوده باشه تا انتهای با تیک مد همراه باشید.


دانلود نسخه PDF مقاله  / شامل مطالب اختصاصی (ویژه کاربران اختصاصی – برای دریافت کدقفل فایل از پنل عضویت سایت تیکت ارسال نمایید ) 


در این مقاله خواهید خواند:

  • مقدمه
  • مزایای رهایش کنترل شده دارو

مقدمه

سلول
سلول واحد اساسی حیات است که مانند کیسه ای حاوی پروتئینها، اسیدهای چرب، کربوهیدرات ها و ماده حیات به نام دی ان ای (DNA) است. قابلیت رشد، تکثیر و همانندسازی ازویژگیهای سلو لهای زنده است. ساختار ژنتیکی هر سلول سه پارامتر سرعت رشد، تقسیم و زمان مرگ آن را تعیین می کند. در حالت طبیعی جایگزینی سلولهای فرسوده با سلولهای جوان از یک برنامه منظم تبعیت می کنند وفرایند رشد و تجدید سلولی به طور ثابت در بدن اتفاق می افتد.

سرطان 
سرطان یک فرایند پویا است که توسط متغیرهای ناشناخته و مستقل متعددی موجب تغییرات مولکولی سلول شده و منجربه تداخل در سیستم تکثیر سلول می شود.در این بیماری سلولها توانایی رشد عادی خود را از دست داده و این موضوع منجر به تسخیر، تخریب و فاسدشدن بافتهای سالم می شود. پس از تجمع سلولهای سرطانی، توده ای به نام تومور ایجاد می گردد. اگر تومور به لایه ای محدود ختم شود و به سایر بافتها وارگانها سرایت نکند تومور خو شخیم غیر سرطانی است ولی اگر تومور گسترده شده یا به طور بالقوه قابلیت پخش شدن و احاطه کردن سایر بافتها و ارگانها را داشته باشد بدخیم یا سرطانی نامیده می شود. برخی از شکل های سرطان متاستاز می کنند به این معنی که خصوصیت تهاجمی پیدا کرده و به سایربافتهای بدن، عمدتاً از طریق خون و لنف، سرایت می کنند و تومورهای جدیدی را ایجاد می نمایند.

عواملی که به ایجاد سلولهای سرطانی کمک می کنند عبارت اند از:

-1 استعداد میزبان: عوامل ژنتیکی ازجمله نقایصی درکروموزوم ها و یا انتقال ژن معیوب به جنین.
-2 عوامل ایمنولوژیک ایمنی: مانند نارسایی مکانیسم ایمنی طبیعی بدن.

-3 داروهای سرکوب گر ایمنی: موجب سرکوب مکانیسم ایمنی طبیعی شده و زمینه ابتلا به سرطان را فراهم می کنند.

-4 عوامل محیطی: تماس با مواد سرطان زا مانند آزبست ، پرتونگارهاو رادیو پرتوهای یونیزه شامل امواج الکترومغناطیسی.
-5 ویروسهای القاکننده سرطان: ویروس هایی هستند که قابلیت تغییر شکل سلولهای آلوده را دارند و درنتیجه منجر به تکثیر خارج از کنترل سلولهای آلوده می شوند. این تکثیر فزاینده موجب تومور یا سرطان می شود.
-6 عوامل ترشح هورمونی: عوامل ترشح هورمونی اغلب موجب تسریع روند بدخیمی بیماری می شود.

سیستم رهایش دارو 
در حالت عادی پس از استفاده دارو، دوز زیادی از مواد دارویی  وارد بدن شده که پس از گذشت چند ساعت میزان آن کاهش می یابد و فرد مجبور می شود مجدداً مقدار زیادی دارو را یکباره مصرف کند و این چرخه تا بهبود بیمار ادامه پیدا می کند. با پیشرفت فنّاوری، روش های جدیدی برای حل این مشکل ابداع گردید. در این روش بیمار پس از مصرف دارو، دوز بالایی از دارو را دریافت نمی کند. درواقع پس از مصرف دارو، سیستم رهایش دارو شروع به تراوش دوز تعریف شده ای می کند و این مقدار درطول مدت، ثابت باقی می ماند. تاکنون روشهای آناتومیکی گوناگونی از گذشته تابه حال برای دارورسانی به نقاط مختلف بدن ارائه شده است.

این روشها شامل:
1 دارو رسانی از طریق سیستم گوارشی شامل رو شهای oralو rectal است.
2 تزریقات : شامل تزریقات زیرپوستی، داخل عضله، داخلرگ، داخل شریان.
3 دارورسانی از طریق مخاط : مخاط و پوشش داخلی سیستم گوارشی.
4 انتقال دارو از طریق بینی و سیستم تنفسی: از طریق دم وبازدم.
5 از طریق پوست 
6 از طریق استخوان

به دلیل برخی محدودیتهای این روش ها، محققان در پی راههایی بودند که بتوانند مشکلات روشهای فوق را تا حد زیادی حل کنند. به دنبال این تلاشها سیستمهای رهایش کنترل شده دارو، مطرح شد که دارای مزایای زیادی می باشد.

سیستم رهایش دارو یک فرمولاسیون یا دستگاهی است که معرفی یک ماده دارویی به بدن، و کارایی و امنیت رهایش دارو را با سه پارامتر کنترل سرعت، زمان و مکان رهایش دارو در بدن، را ممکن می سازد.
برای درک عملکرد این سیستم، ابتدا باید پروسه ای که در بدن با مصرف قرص روش دارورسانی از طریق سیستم گوارشی طی می شود را بدانیم: وقتی پزشک برای شما قرص تجویز می کند، از شما می خواهد که به طور مثال هر ۸ ساعت یک بار این دارو را مصرف کنید زیرابعد از ۸ ساعت، غلظت دارو در بدن کم شده و باید دوباره به بدن رسانده شود. طی ۸ ساعت اول، در اوایل ابتدا غلظت دارو در بدن خیلی زیاد است و در پایان این ۸ ساعت خیلی کم…برای این که دارو بتواند اثر خود را در بدن بگذارد غلظت آن باید در حد معینی ثابت بماند، زیرا اگر غلظت دارو خیلی کم باشد پایان ۸ ساعت دیگر اثری در بدن نخواهد داشت، و اگرغلظت دارو خیلی زیاد باشد اوایل ۸ ساعت می تواند برای بدن سمی باشد همانطور که در نمودار زیر نشان داده شده پس فرد برای برقراری تعادل غلظت دارو، باید تا مدت زمان مشخصی که پزشک تجویز کرده، هر ۸ ساعت یکبار دارو را مصرف کند.

 


پیشنهاد سردبیر:برررسی اسناد و مدارک

براتون  “چشم بیونیک بینایی را دوباره به نابینایان باز می گردانند” رو آماده کردیم. حتما یک سری بهش بزنین.

 

 


نمودار مصرف دارو در بدن:
همان گونه که می بینید، در این نمودار، دارو باید غلظتی مابین حداقل و حداکثر داشته باشد، تا بتواند اثرگذار باشد. با استفاده از رهایش کنترل شده دارو در بدن غلظت دارو درحد معین نگه داشته می شود ) خط وسطی-اینجا ۲۰۰ ( و در زمان کوتاه با سرعت بالاتر دارورسانی انجام می شود.

مزایای رهایش کنترل شده دارو:

۱توانایی حفظ غلظت دارو در حدی نسبتاً ثابت برای مدتی مشخص

2.قابلیت تنظیم سرعت آزاد شدن دارو وابسته به محل دارو رسانی

۳امکان رساندن دارو به یک عضو یا بافت خاص
۴توانایی رساندن چندین ماده دارویی با یک فرمولاسیون
۵امکان دارورسانی در ابعاد نانومتری و

برای انتقال دارو باید ماده شیمیایی موردنظر داخل یک حامل دارویی قرار بگیرد.
مهندسان بیومتریال ابتدا باید ماده شیمیایی مدنظر را بشناسند و حامل دارویی مناسب را برای رهایش دارو در بدن طراحی کنند. این حامل دارویی باید طوری انتخاب و طراحی شود که کمترین آسیب را به بدن برساند مثلاً بعد از اینکه دارو از حامل دارویی خود رها شد حامل دارویی که در بدن باقی می ماند نباید از ماده ای انتخاب بشود که برای فرد مسمومیت ایجاد کند یا باعث سرطان شود. این حامل دارویی باید از متریالی انتخاب گردد که بعد از مدتی در بدن تخریب شود و یا اگر از بین نرفت ضرری برای بدن فرد نداشته باشد.
انتخاب حامل دارویی مناسب: از حیث ماده پلیمر، سرامیک یا کامپوزیت و…( و طراحی حامل دارویی که چطور بتواندبه نقطه موردنظر بدن رفته و دارو را به آن نقطه برساند، ازاصلی ترین و جالب ترین مباحث رهایش دارو در بدن برای مهندسین بیومتریال است.

مهندسان این رشته با کسب دانش های مناسب ازجمله:
شناخت مواد مختلف، نوع رفتار مواد و خواص مواد در مواجهه با سیستم بدن، محاسبات ریاضی و مهندسی در زمینهٔ عبور و نفوذ مواد در مواد دیگر و احاطه بر رفتارهای بدن و مسیرهای مختلف و موانع مختلف در عبور دارو در بدن، سیستم مناسب را طراحی می کنند.
استفاده از نانو ساختارها به عنوان حامل های دارو رسان سیستم های انتقال دارو به منظور بهبود خواص دارویی ودرمانی داروهای مورداستفاده در بیماران ایجاد می شوند و غالباً به صورت یک مخزن دارو را درون خود دارند. این سیستمها دارو را به مقدار معین و در محل خاص آزاد نموده، در نتیجه برفارماکوکینتیک و توزیع دارو در بدن مؤثر هستند.ذرات نانو به طور گسترده ای در دارورسانی استفاده می شوند.


کانال آپارات تیک مد

نویسنده:

منابع بیشتر مطالعه برای شما:

منابع اطلاعاتی بیشتر

 

 

پیگیری سفارش
لیست مقایسه
شگفت انگیز ها